Thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế quyền sử dụng đất và giải quyết tranh chấp thừa kế tại Thanh Hóa

Khi cha mẹ, ông bà hoặc người thân qua đời có để lại di sản là quyền sử dụng đất, nhà ở (đã có Sổ đỏ hoặc đất cha ông để lại chưa kịp cấp Sổ đỏ) tại TP. Thanh Hóa, TP. Sầm Sơn, thị xã Bỉm Sơn, thị xã Nghi Sơn và các huyện Hoằng Hóa, Quảng Xương, Hậu Lộc, Nga Sơn, Thọ Xuân, Triệu Sơn, Đông Sơn, Nông Cống, Cẩm Thủy, Bá Thước, Ngọc Lặc…, việc thực hiện đúng thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế quyền sử dụng đất là điều kiện bắt buộc để sang tên Sổ đỏ hợp pháp cho người thừa kế. Tuy nhiên, trên thực tế tại Thanh Hóa, rất nhiều gia đình rơi vào cảnh bế tắc hoặc phát sinh tranh chấp gay gắt vì: Người mất không để lại di chúc; một trong các đồng thừa kế từ chối ký văn bản thỏa thuận; một người con đang giữ bản gốc Sổ đỏ không chịu đưa; hoặc có người thừa kế đang đi làm ăn xa, định cư ở nước ngoài.

Bài viết chuyên sâu dưới đây của Luật sư Nguyễn Đức Tài – Giám đốc Công ty Luật VINY (Văn phòng Luật sư Thanh Hóa) sẽ hướng dẫn đầy đủ từ A đến Z quy trình khai nhận thừa kế sang tên Sổ đỏ không có tranh chấp và phương án khởi kiện chia thừa kế tại Tòa án khi có tranh chấp theo quy định mới nhất của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2024.

Thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế quyền sử dụng đất tại tỉnh Thanh Hóa
Nhà đất của cha ông để lại cho con cháu tại các huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Thanh Hóa cần thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế để sang tên Sổ đỏ hợp pháp.

1. Hai hình thức nhận thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật

Căn cứ Chương XXI, Chương XXII, Chương XXIII Bộ luật Dân sự năm 2015, việc chuyển dịch quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở của người đã khuất cho những người còn sống được thực hiện theo 01 trong 02 căn cứ pháp lý:

1.1. Thừa kế quyền sử dụng đất theo Di chúc (Điều 624 – Điều 648 Bộ luật Dân sự 2015)

  • Người có tài sản (đứng tên trên Sổ đỏ hoặc đồng sở hữu trong khối tài sản chung vợ chồng, hộ gia đình) lập Di chúc hợp pháp trước khi qua đời để chỉ định rõ người được hưởng một phần hoặc toàn bộ thửa đất.
  • Lưu ý đặc biệt về “Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc” (Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015): Ngay cả khi người mất lập di chúc cho duy nhất 01 người con hưởng toàn bộ nhà đất, thì những người sau đây vẫn đương nhiên được hưởng phần di sản bằng hai phần ba (2/3) suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu họ không được người lập di chúc cho hưởng hoặc chỉ cho hưởng phần ít hơn 2/3 suất đó: (1) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng của người lập di chúc; (2) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

1.2. Thừa kế quyền sử dụng đất theo Pháp luật (Điều 649 – Điều 655 Bộ luật Dân sự 2015)

Áp dụng trong trường hợp người để lại di sản không có di chúc, di chúc không hợp pháp, hoặc phần diện tích đất không được định đoạt trong di chúc. Khi đó, di sản nhà đất sẽ được chia đều cho những người cùng hàng thừa kế theo thứ tự ưu tiên:

  • Hàng thừa kế thứ nhất (Quan trọng nhất): Bao gồm Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. (Lưu ý: Nếu cha mẹ của người chết – tức ông bà nội/ngoại – mất sau người chết mà lúc đó chưa chia thừa kế thì phần của ông bà sẽ chuyển tiếp cho các bác, chú, cô, cậu, dì; nếu con của người chết mất trước hoặc cùng thời điểm với người chết thì cháu được hưởng thừa kế thế vị theo Điều 652).
  • Hàng thừa kế thứ hai: Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết (chỉ được hưởng khi không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất).
  • Hàng thừa kế thứ ba: Cụ nội, cụ ngoại; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột.

⚡ BẠN ĐANG CẦN LUẬT SƯ TƯ VẤN TRỰC TIẾP TRƯỜNG HỢP CỦA MÌNH?

Đừng để hồ sơ bị trả lại nhiều lần hoặc mất quyền lợi hợp pháp! Hãy bấm gọi ngay hoặc gửi ảnh hồ sơ qua Zalo để Luật sư Nguyễn Đức Tài kiểm tra và hướng dẫn ngay:

☎ Gọi ngay: 0914.834.838
💬 Nhắn Zalo Luật sư Tài

2. Hồ sơ, trình tự thủ tục công chứng Khai nhận / Phân chia di sản thừa kế và Sang tên Sổ đỏ tại Thanh Hóa (Khi các bên đồng thuận)

Khi tất cả những người thuộc hàng thừa kế hoàn toàn thống nhất, hòa thuận với nhau (hoặc thống nhất cử 01 người đứng tên Sổ đỏ, các thành viên còn lại ký văn bản tặng cho kỷ phần/từ chối nhận di sản), thủ tục được giải quyết rất nhanh gọn qua 04 bước:

Niêm yết văn bản khai nhận, phân chia di sản thừa kế đất đai tại UBND cấp xã ở Thanh Hóa
Việc thụ lý công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế bắt buộc phải niêm yết công khai 15 ngày tại trụ sở UBND cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản và nơi có đất tại Thanh Hóa.
  1. Bước 1 – Chuẩn bị bộ hồ sơ thừa kế:
    • Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng);
    • Giấy chứng tử của người để lại di sản (và Giấy chứng tử của bố mẹ đẻ/vợ/chồng/con của người để lại di sản nếu những người này cũng đã qua đời);
    • Sơ đồ/Tờ khai quan hệ nhân thân, Giấy khai sinh của các con, Giấy đăng ký kết hôn của người để lại di sản để chứng minh đầy đủ những người thuộc Hàng thừa kế thứ nhất;
    • Căn cước công dân / Thẻ căn cước, Giấy xác nhận thông tin về cư trú của tất cả các đồng thừa kế;
    • Bản gốc Di chúc (nếu khai nhận thừa kế theo di chúc).
  2. Bước 2 – Niêm yết công khai 15 ngày tại UBND cấp xã (Điều 18 Nghị định 29/2015/NĐ-CP): Tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa tiếp nhận hồ sơ và gửi thông báo niêm yết việc thụ lý công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản/khai nhận di sản tại UBND xã/phường/thị trấn nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản (và nơi có đất) trong thời hạn 15 ngày.
  3. Bước 3 – Ký công chứng Văn bản thỏa thuận phân chia di sản / Văn bản khai nhận di sản thừa kế: Sau 15 ngày niêm yết không có khiếu nại, tố cáo, các đồng thừa kế ký công chứng Văn bản thỏa thuận phân chia di sản (theo Điều 57 Luật Công chứng) hoặc Văn bản khai nhận di sản (theo Điều 58 Luật Công chứng).
  4. Bước 4 – Đăng ký biến động sang tên Sổ đỏ và miễn thuế tại Thanh Hóa: Nộp hồ sơ tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh Thanh Hóa. Đặc biệt, theo Khoản 1 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định 10/2022/NĐ-CP, nhận thừa kế nhà đất giữa vợ với chồng, cha mẹ với con, ông bà với cháu, anh chị em ruột với nhau được MIỄN 100% Thuế thu nhập cá nhân (2%) và Lệ phí trước bạ (0,5%).

3. Giải quyết tranh chấp chia thừa kế quyền sử dụng đất tại Tòa án ở Thanh Hóa (Khi có người không đồng ý ký hoặc chiếm giữ đất)

Trong thực tiễn hành nghề của Công ty Luật VINY tại Thanh Hóa, phần lớn các vụ việc phức tạp xảy ra khi: Một người anh/em đang trực tiếp quản lý thửa đất của bố mẹ để lại không đồng ý chia cho các anh chị em khác; tự ý xây nhà kiên cố trên đất thừa kế; cất giấu bản gốc Sổ đỏ; hoặc thậm chí đã tự ý đi kê khai làm Sổ đỏ đứng tên riêng một mình mà bỏ sót các đồng thừa kế khác.

Khởi kiện giải quyết tranh chấp chia thừa kế quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân
Luật sư Nguyễn Đức Tài trực tiếp đại diện bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong các vụ án tranh chấp di sản thừa kế quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy Sổ đỏ cấp trái pháp luật tại Tòa án nhân dân cấp huyện và TAND tỉnh Thanh Hóa.

3.1. Thời hiệu khởi kiện chia thừa kế nhà đất là bao lâu?

Theo Khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản đối với bất động sản (quyền sử dụng đất, nhà ở) là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm người có tài sản chết). Đối với trường hợp người để lại di sản mất trước ngày 10/9/1990 thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được tính từ ngày 10/9/1990 (theo Pháp lệnh Thừa kế 1990 và Nghị quyết 02/2016/NQ-HĐTP).

3.2. Khởi kiện chia thừa kế đất đai có bắt buộc phải hòa giải tại UBND xã trước không?

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 và Khoản 2 Điều 3 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao: Đối với tranh chấp về chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất (xác định ai là người có quyền thừa kế, phân chia kỷ phần di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật), người khởi kiện KHÔNG bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã mà có quyền nộp thẳng Đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền tại tỉnh Thanh Hóa để thụ lý giải quyết ngay.

3.3. Đất cha ông để lại tại Thanh Hóa chưa có Sổ đỏ có khởi kiện chia thừa kế được không?

Câu trả lời là CÓ. Theo hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP và Án lệ của Tòa án nhân dân tối cao, ngay cả khi thửa đất của cha mẹ để lại chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ), nhưng nếu có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất theo Điều 137 Luật Đất đai 2024 hoặc có văn bản của UBND cấp có thẩm quyền xác nhận việc sử dụng đất đó là hợp pháp, không vi phạm quy hoạch và đủ điều kiện được cấp Sổ đỏ theo Điều 138 Luật Đất đai 2024, thì Tòa án vẫn thụ lý và giải quyết phân chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất đó cho các đồng thừa kế.

4. Dịch vụ Luật sư tư vấn và giải quyết thừa kế đất đai trọn gói tại Thanh Hóa – Công ty Luật VINY

Hồ sơ thừa kế đất đai và các vụ án tranh chấp chia thừa kế tại Tòa án luôn đòi hỏi kỹ năng thu thập chứng cứ lịch sử thửa đất, xác minh cây phả hệ hàng thừa kế qua nhiều thế hệ, định giá tài sản và trích đo địa chính chính xác. Luật sư Nguyễn Đức Tài – Công ty Luật VINY cung cấp giải pháp pháp lý trọn gói cho khách hàng trên toàn tỉnh Thanh Hóa:

  • Tư vấn soạn thảo Di chúc hợp pháp, làm chứng/công chứng di chúc tại văn phòng hoặc tại nhà riêng cho người cao tuổi tại Thanh Hóa, đảm bảo di chúc có hiệu lực pháp lý tuyệt đối 100%;
  • Đại diện thực hiện trọn gói thủ tục xác minh nhân thân, niêm yết 15 ngày tại UBND xã, công chứng Văn bản khai nhận/phân chia di sản thừa kế và đăng ký biến động tách thửa, sang tên Sổ đỏ thừa kế nhanh chóng;
  • Hỗ trợ khách hàng trích lục toàn bộ hồ sơ địa chính thửa đất, trích lục hộ tịch khi một bên cố tình giấu bản gốc Sổ đỏ hoặc giấy tờ tùy thân;
  • Soạn thảo Đơn khởi kiện và cử Luật sư trực tiếp tham gia tố tụng bảo vệ quyền lợi tại TAND cấp huyện, TAND tỉnh Thanh Hóa trong các vụ án tranh chấp chia di sản thừa kế quyền sử dụng đất, yêu cầu hủy văn bản công chứng thừa kế bỏ sót người thừa kế hoặc hủy Sổ đỏ cấp trái pháp luật.

THÔNG TIN LIÊN HỆ LUẬT SƯ TƯ VẤN THỪA KẾ & TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TẠI THANH HÓA:

Quý Khách hàng, Gia đình tại Thanh Hóa cần lập di chúc, làm thủ tục khai nhận thừa kế sang tên Sổ đỏ hoặc khởi kiện chia di sản thừa kế nhà đất, vui lòng liên hệ trực tiếp:

☎ Luật sư Nguyễn Đức Tài – Điện thoại: 0914.834.838

💬 Zalo tư vấn 24/7: 0914.834.838

🏢 Đơn vị thực hiện: Công ty Luật VINY – Văn phòng Luật sư uy tín tại Thanh Hóa (Website: https://viny.vn/)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

☎ Gọi Luật sư Tài: 0914.834.838 💬 Chat Zalo Tư vấn 24/7